Samstag, 10. Oktober 2020

Kevokên Me Yên Śîn Li Kapadokye’yê Man

 


Me ne tenê zmanê xwa, rengê kevokên xwa źî źi bîra me ya pênc hezar salî riniya.

Me him kevokên xwa u him źî rengê wan li Kapadokye’yê hiśtin u ćun.

Me źi bîr ku em bi kevokên xwa li Kapadokye’yê daniśî bun.

Kapadokye'ya źi kevokên Medan
Me źi bîr ku me li źêr, di bin Kapadokye’yê da, baźarên xwa hiśtin.

Me źi bîr ku me li Kapadokye’yê kevokên śîn ćêkirî bun.

Me źi bîr ku me xwadayên destpêkê yên efsanevî źi ezmanê li źor ćiyayên me yên śîn daxistî bun źêr.

Gava em hatî bun Kapadokye’yê, me u wan, me bi hev ra źi axa di bin Kapadokye’yê da kolan u baźar ava kirî bun.

Herd źi źêr va bilind buyî bu.

Ćiku yên di bin herdê da mezin bun.

U îcarê me źi źêr va di nav baskên kevokên xwa da rahiśtî bu śîniya źor.


Medan navê
Kapau̯ta-ka- l’ Kapadokye’yê kirî bu.

Farsan ew nav hindekî guhartin u kirin Katpatuka-.

Lê Yonenan źî ew nav pićekî guhartin u kirin Kappadokia.

Ez dibêźim haya Tirkan źê tun e ku navê Kapadokye navekî Medî, ango yekî Kurdî ye.

Helbet ez źî dizanim ku hun nizanin, peyva me kevok u Kapadokye eynî peyv in.

Peyva me kevok źi teśeya xwa ya kevin *kapau̯ta-ka- tê.

Di Vedî u Sanskrîtî da (li dor 1100 salên źi berî mîladê) kapóta- wekî Kurdî wateya „kevok“ dida.

Di zmanên Kurdî da peyva kevok bi śiklên cihê u cihê tê bi kar’anîn, meselen wekî teśeya kebok, kevot, kevotk, kote, kotir, kawoter, kamuter u hwd.

Lê di eslê xwa da Proto-Kurdî *kapau̯ta- wateya rengê „śîn“ u „kevok“ dida (li dor 1700 salên źi berî mîladê).

Dîsan di Proto-Arî da źî ev peyv bi eynî śiklî bu u heman wate dida (li dor 2500 salên źi berî mîladê).

Navê gola Urmiye’yê digel Strabon wekî Kapau̯ta- hatiye tomar kirin. Qasî ku xuya dibe Medan ew nav lê kiriye.

Lê ev nav dîsan paśê derbazî zmanê Ermenî Kaputan, Erebî Kabūdān źî buye. Her weha ćiyayekî bi navê Kapotes yê li Ermenistan’ê li ba Plinius hatiye tomar kirin.


Bîra meriv di peyvên zmanê wî mirovî da ye.

Peyva ku źi bîra meriv bar dike u terre, bi xwa ra perćeyeke rih u bîra meriv źî digire u dibe.

Yê ćuyî dimire, yê mayî seqet dimîne.

Lê dawiya hemî seqetiyan bi źan e.

Heta ku meriv roźekê bi wê źanê dimire, l’ dermana źana xwa digerre.

Gava meriv roźekê li pey yê ćuyî dimire, hingê meriv źi źana xwa xelas dibe.




Keine Kommentare: