Samstag, 1. September 2018

Deriyê Buka Baranê



Gava xewn nod u neh salî be, u xewna dawiyê be, piśta meriv nikare źi giraniya barê nod u neh salî bibe.

Li ser riya ber malê me. Źi min ra dibêźin mala bavê te ya nuh ev e. Naxwazin ez berbi mala me ya kevin va bimeśim. „Źixwa tu herrî źî tu yê tiśtekî nebînî!“, dibêźin.
Gundê me (01.07.2015).
Ligorî dema gundê me seet 18:59 e.
Dora hewśa mala bavê min ya nuh bi dar u keviran hatiye girtin.
Bavê min di nav ra deriyek źî ćêkiriye. Li paś dêrî, li hêla rast u ćep darên kîrazan / gilyasan ćandiye. Kîraz pirr sor xuya dikin. Hema hema dest bi reśbunê kirine.
„Herhal em di nav demsala havînê da ne.“, dibêźim.
Ez li ser riya ber dêrî li ser piyan disekinim. Herhal naxwazim derbazî nav hewśa bavo ya nuh bibim.
L’ kîrazên li ser darên bavo mêze dikim. Dilê min lê dibiźe. Daxwaza ku ez źê tam bikim di min da ćêdibe.
Paśê ez li pêś deriyê mala nuh ya bavo darên sêvan dibînim. Ew źî du heb in. Yek li hêla rast u yek źî li hêla ćep hatiye ćandin. Lê sêv bi tevayî ketine ser herdê. Hindek źê puć bune. Pelên darên sêvan haśiyane / weśiyane. Rengê zer bedena wan rapêćiye. Îcarê ez „Herhal em di nav demsala payîzê da ne.“, dibêźim.
Źi bavo deng dernakeve. Tevî ku haya min źê tun e źî, zi min ra dibêźin bavê te li malê bu.
Ez l’ her du pencereyên mala nuh ya bavo dinêrim. Li paś camên mala bavo kes xuya nake.
Canê min dixwaze ćayekê vexwe. Xwa bi xwa ra „Źixwa ćaya bavo aniha li ser sobê ye, ez ê tenê hîskana xwa dagirim.“, dibêźim.
Lê dilê min dibêźe herre mala we ya kevin.
Źi niśkê va xaltîka Gulê derdikeve ser riya ber dêrî. Li ser kevirê li ber deriyê mala xwa rudine. Tiśtekî di destê xwa da dibe u tîne. Li śuna xwa nalive. Li ciyê xwa yê runiśtî l’ kevirên li hemberî wê yên ćepera bostana xaltîka min Nazê mêze dike.
Bayekî hênik tê. Xiśśiniyeke bi aram l’ pelên daran dikeve.
Ez l’ xaltîka Gulê mêze dikim. Ez weha hîss dikim ku ewê źi min ra tiśtekî bibêźe.
“Tu ćima hatî”, dibêźe, “bavê te hêdî ne li malê ye, ću. Ew źî ću.”.
“Ću ku?”, dibêźim. Lê deng źi min dernakeve.
„Herre mala we ya kevin di nav roźingê da arekî / agirekî vêxe. Dibe ku bavê te di rê da dumana roźingê bibîne u bibêźe lawikê min, Kakil’ê min hatiye. Ewê bextewarî lê bibare.“
Canê min teng dibe. Bêhna hewê l’ min xwaś nayê, nexwaśiyek tê da hee ye. Ez berbi mala me ya kevin dibezim. Dixwazim bibezim, lê nikarim. Kusiyên sal girtî tên u źi min derbaz dibin. Dixwazim źi kusiyan tika bikim ku min źî bi xwa ra biben. Nikarim bipeyîvim. Kusî hilo di halê xwa dimeśin, dićin di ber mala me ya kevin ra derbaz dibin u terrin. Berê xwa didin berbi źêr, berbi Bostanan. Heta ku li ser tumî Bostanan handa / wenda dibin, ez l’ wan dinêrim.

Îcarê min xwa di nav pagên mala me ya kevin da dît. Ez l’ ciyê roźinga me ya źi berî pêncî salan disekinim u lê mêze dikim. Roźing xuya nake. Canê min germ dibe. Ez dixwazim bi lez arekî vêxim ku bila bavê min bi hatina min bihesse. Li der u dorê l’ darikan digerrim. Źi derî spîndarên ku bavê min li paś malê ćandine, tiśtekî nabînim. Pelên spîndaran ćilmisîne, u źi pelan av dilop dike. Bala min dikiśîne, tayên spîndaran hiśk bune. Ez dixwazim berbi kaniya li ber malê bibezim, lê źibo ku ez avê dagirim, bibem u bidim spîndaran, nikarim tiśtekî peyda bikim. Li hêla din źiber dumanê li ber xwa dikevim.
Di nav pagên mala kevin da tenê kevir u giyayên hiśkbuyî hee ne. Qet nebe ez giyayê hiśk berhev bikim, dibêźim. Ez pêśta tîśorta xwa ya śîn derdixim, ez ê biśewitînim. Ez tîśorta xwa li ciyê roźinga mala kevin datînim, paśê giyayên hiśk berhev dikim u tînim dixim bin tîśorta xwa. Źi niśkê va cavên min l’ kîbrîta kevin ya di nav dîwêr da dikeve. Di nav da tenê du heb mane. Tirs di min da ćêdibe. „Heger vênekevin ez ê ći bikim?“, dibêźim. Lê vêdikeve. Ez arê di destê xwa da dixim nav giyayên hiśk yên di bin tîśorta min da. Giya pirr bi lêz diśewitin, duxan źê radibe. Lê ar b’ tîśorta min nagire. Ez pifê dikim. Hetta ćend deqqan bi hêdîka duyek / duxanek źi tîśorta min radibe, diśewite.
Ez bi leza kusiyan berbi dîwarê malê yê źi keviran dibezim. Derdikevim ser dîwêr u źi dur va l’ bavê xwa digerrim. Źi piśtî demekê kesek li ser kaśa źorî gundê Masoyan tê ber ćavên min. Li źêr źî kusiyên ku źi min derbazbuyî bun, dimeśiyan.
Ez pêdihessim ku ew kesê li ser wê kaśê bavê min e. Ew li ciyê xwa sekiniye u di hêla min da mêze dike.
Dizanim, ewê herre, u ewê cartin venegerre. Bextewar xuya dike. Śepqeya xwa źi serê xwa digire, di nav her du destên xwa da dibe u tîne, u dîsan datîne ser serê xwa.
Dengê xaltîka Gulê tê min: „Îro bîst u śeśê temmuzê ye, danê berî nîvroyê ye, Kakilêêê!“, dibêźe.
Bild könnte enthalten: Himmel, Wolken, im Freien und Natur
Buka Baranê li ser gundê Masoyan (wêne: 02.10.2018)
Ez dîsan berê xwa didim hêla bavê xwa. Buka baranê li hêla gundê Masoyan derketiye.
Lê bavê min tun e. Ćuye.
Dara biyê li śuna wî derketiye u źê baran dibare.
Ez li ser śêmuga śêśt u du salî rudinim u l’ buka baranê dinêrim. „Sedîsed“ dibêźim, „buka baranê deriyê xwa źibo bavo vekir u ew bir.“.





Sonntag, 8. Juli 2018

Li Gundên Mirî Zmanekî Mirî Li Paś Maa



Heta ku av źi kaniya gund derneketiye, ne qîmeta gund u ne źî qîmeta berośa li malê hee ye.
Bi hêviya ku ewê ev źiyan roźekê dîsan vegerre.
Av źibo berośê u beroś źî źibo avê ye.


Kaniya ku zuwa buye, ne tenê berośa di mala meriv da, heta kortika di ćavê meriv da źî dike ćol u ćolistan.

Di destpêka salên nodî da di nav śerr da pênc hezar gundên kurdan hatin tarumar kirin, kevir li ser keviran nehiśtin.
Pênc mîlyon kurdên bi zmanê kurdî u ćanda kurd źi kîsa bi hezaran salan ćun.
Em dest źi encamên śerrên bê streteźiya netewî yên ehmeq berdin, meriv bi ehmeqan ra nikare qayîśê bikiśîne di wêran- u talankirinê da.

Kurdên ku kariyan bi lez u bez gundên xwa biterikînin, bi zor u zehmetî xwa havitin nav baźaran.
Heźmareke pirr mezin źi van kurdan ćun li baźarên tirkan bi cî bun źibo karekî rezîl u pariyeke nan.
Gundekî kurdan yê di dema berhevkirinê da.
Źi berî wê wêran u talanê pênc mîlyon kurd bi zman bun, bi kurdî u kurdîn bun.
Zarokekî bi zmanê kurdî zarokekî bi heft gurćik e, ewqas bi hêsanî dest źi kaniya gundê xwa bernade, źiber ku źê ava zmanê xwa vexwariye.

Hîro di ser talankirina gundên kurdan ra bîst u pênc sal derbaz bune.
Hêdî li baźarên tirkan nifśekî nuh yê kurdan ćêbuye.
Her ćendî ez dibêźim nifśekî kurd ćêbuye źî, ev daxwazeke śexsî ya vî dilî ye.
Lê di rastiyê da ev nifś buye nifśekî tirkan, ti têkiliya vî nifśî bi zmanê kurdî u ćanda kurd ra nemaye. Ti têkiliyeke vî nifśî ya ruhî bi gund u baźarên xwa u bi Kurdistan’ê ra nemaye; heźmareke bi mîlyonan e.

Em berê xwa bidin gundekî xelkekî din yê li Elmanye’yê.
Gundekî bi navê Rettenbach li Allgäu / Bayern’ê hee ye, niśteciyên vî gundî li dor 830 kesî ne.
Źi berî bîst salan niśteciyên gundê Rettenbach’ê birryarekê digirin u dixwazin źê pê va gundê xwa bi xwa îdare bikin.
Canikên me li gorî normên giśtî yên hawîrdorê, yanî gundekî organîk / biyo ava dikin. Ew bi xwa dibêźin gundê eko[-loźîk].
Ênerźiya xwa źi gaza biyo / organîk u rooźê dihafirînin. Hemî xurdekên xwarinê li heman herême tên ćandin, berhev kirin u frotin.
Li vî gundî markêteke mezin bi dar u berên li eynî herêmê hatiye ava kirin.
Bi vê yekê źî canikên me dilê xwa haś nekirine, rabune pereya xwa źî ćêkirine. Hemî niśtevanên gund bi pereya gundê xwa Weichbergtaler’ê karê kirrîn u frotinê dikin, źibo ku bila pereya gundê wan tenê li gundê wan bimîne u bi vî hawî źî aboriya gundê xwa geśtir bikin.

Me ći kir?
Me ne li gund, ne li navće u ne źî li baźarên xwa darek dayniya.
Kaniyên me yên ku bi hezaran salan av dayî bun me źî me zuwa kirin.

Hun li źêr dikarin li vê vîdyoya li ser gundê Rettenbach'ê mêze bikin (mixabin bi zmanê Elmanî ye):







Sonntag, 1. Juli 2018

Resimeke Bi Bar



„Lawikê min bi derd e!“ dibêźe diya min.
Ez li ser embara malê ketime nav ćuwal u cilan, naxwazim bi kesekî ra bipeyîvim.
Źixwa min źi śîva hêvarê destê xwa śuśtiye, ez ê nexwim.
Zarokekî kurd bi berxikekî kurd ra.
Bavê min li ber roźinga malê runiśtiye u êr / êgir dadide. Roniya lempeya bi śuśeya drêź ya dardakirî di halê xwa da diśewite.
Gava bavê min bi ćoyê di nav destê xwa da ar tevdida, bi kenn, „Kakil’ê min ćima su ketiye?“, got u l’ hêla diya min mêze kir.
„Dibê ćima resima min nekiśandine, loma su ketiye.“
Yanî lawikê diya xwa sil ketiye, xeyîdiye.

Havîneke germ bu li gund.
Divêt brayê min Vêso wê roźê berxik bibirina ćêrandinê, dê u bavê min źê ra weha gotî bun.
Ez hîn di ser ćar saliya xwa ra me, halê min ya ku min bikariya berxik bibirina ćêrandinê tune bu.
Ez daketim navenda gund. Źi mala me pêncî mêtro dur bu.
Wekî hertim min u zarokên din me bi hev ra dest bi lîstikê kir. Tama vêśartoka di nav wan mal u axur u goman da zewqeke bê sînor dida me.
Wê roźê źî em di nav cośiya xwa da b’ vir u wir da bazdidan, heta ku brayê min Vêso hat u bi zorê berxik dan ber min u ez śandim ber berxikan. Tevî ku źi min ćar – pênc salan mezintir bu źî, nedixwast herre ber berxikan.
Gava ez ketim duv berxikan u min berê xwa daa Ćayîrê  Eyîn, źi kîn u nefretê ćavên min śil buyî bun..
Halê min yê ku li pey berxikan heta hêvarê heśyar bimama, tune bu.
Gava nîvro dibu, dinya dikeliya. Berxikan serên xwa dixistin nav śeqên hevdu u l’ ciyekî hênik digerriyan. Ez źî bi wan ra.
Berxik li ku mexel dibun, ez źî li ba wan. Gava berxik radibun u dîsan dićun ćêrê, haya min źi wan nedibu. Loma źî min zu bi zu berxikên me handa dikirin. Heta hêvarê birćî li peyv berxikan digerriyam.

Wê roźê hevalê kekê min yê xwandinê bi tevî kekê min hatî bu gund. Haya min źê tune bu. Min źi kekê xwa pirr hez dikir.
Ez wê roźê li benda hêvarê bum. Gava rooź li roźava rengekî zerik girt, min źî bi hêdîka berê xwa daa gund. Hêvaran hemî pez u naxir dadiketin nav gund, di nav gund da kelecaniyeke mezin ćêdibu. Tevî ku źibo mezinan karekî bi zehmet dest pê dikir źî, digel zarokan vegerra pêz u nêxir dibu serpêhatiyeke bê mîsal.

Kekê min Smaîl li malê bu. Kêm caran di źiyana zarokekî da bextewariyeke weha xwaśik ćêdibe ...
Paśê gotin wan resim kiśandine. Gotin l’ min źî gerriyane, lê nekanîne min bibînen. Brayê min Vêso, ku bi zorê ez śandî bum ber berxikan, źi wan ra tiśtek negotiye.
Gava ez bi tevî berxikan di nav xewê da bi xewnên xwa ra miźul bume, hevalê kekê min Smaîl li ser Tumî Gir di ber min u berxikên min ra derbaz buye u ćuye.

Źi piśtî ćend salan min ew resim dît. Kekê min Smaîl li ba ziyareta li paś mala me di navbera herdu gayên me Cumo u Pîźo da li ser piyan disekiniya, bi herdu destên xwa źî guhên wan pêgirtî bu. Vêso li ber nîgên kekê min li ser źuniyan disekiniya u herdu destên xwa li ser źuniyên xwa cî kirî bu.
Her cara ku ez l’ wê resimê difikirim, hêśeke bêbav b’ min digire. Divêt ez li ser wê resimê bibuma.
Ewê ew resim bibuya resima min ya destpêkê. Lê nebu.
Salek paśê, dîsan havînê, resima min ya destpêkê li hepsa Erzingan’ê, li ber ćokên bavê min hate kiśandin. Destên min źî li ser ćokên min disekiniyan.

Ez su ketî bum.
Paśê ez l’ pey suketina xwa ketim. Ketin ketin bu, lê su ći bu?
Źi piśtî sî u pênc salan ez dîsan hatim li ber zmanê kal u bavan sekiniyam. Min dît ku di zmanê Zerdeśt’ê kal da wekî saoka- buye u mahneya śewat, ron didaye. Min fam kir ku hîn di zaroktiyê da śewat l’ canê min ketiye, u ez śewitandime.
Źi bîr nekin, su-ketin u sotandin xwarziyên hevdu ne, heger dayik sotandin ’be, zarok źî su ye.




Fuat Saka: "Malan Bar Kir"







Samstag, 9. Juni 2018

Dilê Bê “Aźne-van” Li Deśtan Zuwa Dibe



Źi piśtî ćarikek sedsalî ez vedigerrim gundê xwa, ez ê l’ halê zaroktiya xwa bigerrim.
Her tiśt di bîra min da xeyalî ye. Her tiśt buye xeyal.
Xewn u rastî l’ hev ketine hêdî, ćeper xerabe bune.
Xewnên di bîra mayî da bi bask u peran ketine u źi nav dîwarên malê derketine.
Kîźan xewn li ser kîźan tayî cî buye, kîźan xewn bi kîźan baayî ra ćuye, kes nizane.
Śuśe teqiyaye carekê di vê ćîrokê da.
Di nav avê ra li cîhanê mêze bikin,
hun ê bi cîhaneke din ra rubiru
bimînin.
Ha deriyê śkestî yê malê ha bîra min, her du źî puć bune di halê xwa yê heeyî da.
L’ hevdu digerrin, źibo ku hevdu źi nuh va nas bikin.

Bêdera malê bi giyayan ra ketiye nav aramiyeke drêź.
Hîn źî ava xwa źi ziyereta li paś malê vedixwin, wekî berê.
Li ber gama bavo ya li ber dîwêr dikevim.
Keća xaltîka min Śikê tiliyê xwa berbi nahala ber malê va drêź dike, “Tê bîra te, me di vê nahalê da ćiton aźne dikir?”, dibêźe.
Havînên xwaśiktirîn yên źiyanê tên bîra min.
“Śikê”, dibêźim, “te got aźne?”.
L’ min dinêre. Di ćavên wê da pirs hee ne.
“Nayê bîra te?”, dibêźe.
Ez l’ herdê mêze dikim, lê digerrim. Nayê bîra min.
“Na”, dibêźim, “bîra min bi xedar e vê gavê.”.
Dibiśire. “Tiśt nabe. Di kê da ew xedarî ćênebuye ku. Herhal xaltîka Elê tê bîra te. Li gund tenê xaltîka Elê gotina aźne bi kar taniya. Źê pê va kesekî din nedihaniya zmên. Ez źî nizanim ćima.”, got.
Herê, xaltîka Elê dihate bîra min, lê bê aźne.
Paśê gotin xaltîka Elê ćuye ba dilovaniya xwadê, lê bi aźne.


Bi salan paśê ez pêhessiyam ku di zmanê min da peyveke wekî aźne hee’buye. Ez l’ pey peyva zmanê kalikên kalikên xwa ketim.
Di dawiyê da heta Avesta’ya pîroz hatim. Min dît ku di zmanê kalikên kalikên min da wekî ā-snatar- “śośer; yê ku bi śuśtinê phîr u pak dike; keśeyê ku bi śuśtinê Haoma’yê pak dike” buye, u bi riya aźne ← *āšnāh ← *hā-snā-ka- heta hîro gêhiśtiye.
Kalikên kalikên min u me ev peyv źi gotina snā- “śuśtin” ćêkirine, źi berî pênc hezar salan.
Lê hêdî me hîro guhên xwa źê śuśtiye.




Samstag, 2. Juni 2018

Mêźiyên Birćî U Nanên Rengîn




Dengek źi min ra dibêźe xwa li pey źiyanê nekin parsekên mêźiyên bê nexśe.
Nabêźim źi min ra dibêźe li ber źiyanê, di nav źiyanê ra, li dor źiyanê ...

Em li ser lutkeya devê derziyê xwa gêhiśtine kolgehên (tunêlên) xwa yên tunebunê.
Lê hîn źî em li ber vê tunebunê pirsa ku źiyan ći ye, pirsa ku źiyan ći ’be źi xwa dikin.
Źixwa  gava di pirsê da seqetiyek hee’be, meriv nikare bersîveke neseqet bide.
Odeyeke bi źiyana źi mala dê u bavo.
Pirsên seqet tenê li pey bersîvên seqet dikarin zeruriyeta seqetiya xwa meśru bikin u bifrośin.
Yanî gava pirs seqet ’be, źixwa bersîv źi wê źî seqettir dibe.
Meriv e, li pey tiśtina ketiye, ewê gotina dawiyê ya birćî bike li ser źiyanê.
Huner e, di bin bêćaretiya xwa da dixwaze nanên rengîn bifrośe me źibo zelalî u delaliya mêźiyên me yên birćî.
Muzîk e, bê hewaya sivik pênc quruś źî nake; lê dîsan źî dest źi guhên me bernade.
Niviśta źi mala pîrê ye, dibêźe ewê roźekê xwadê di nav kemîna xwa da asê bike.

Źiyan buye beniśta sor ya di nav didanên me da.
Heger me bikariya bi cuyîna / cutina beniśta sor mêźiyê xwa têr bikira, hingê me yê qîmetek di van pirs u bersîvên birćî da bidîta.
Mêrê bi mêźiyê bê bizmar u źina bi hestên dirriyayî li paś kuće u kolanên reś kućikên nanoziko difrośin. Ewê li ser piśta kućikên nanoziko aveke bextewar  l’ ćermê xwa yê mirî bikin. Mêratino, źi balafirekê dadikevin u l’ balafireke din sîwar dibin, źi busekê dadikevin u l’ buseke din sîwar dibin, źi baźarekî berbi baźarekî din dibezin ...
Dibêźin em ê bi kolgehên xwa yên ćêkirî serê źiyanê l’ deriyê malê girê bidin.
Lê rihên kolgeh kirî źi riyên bi deśt hez nakin.
Xwadê bike źî neke źî em ê di dawiyê da ava źi kaniya koremiśkan vexwin.






Samstag, 26. Mai 2018

Em Źi Ćortana Malê Źî Bun



Meriv źi kesekî ćawan kesekî din ćêdike?
Yanî mîna ku meriv tiśtekî bigire u źi wî tiśtî tiśtekî din ćêbike.
Peyva me ćêkirin li vir di mahneya xwa ya ferhengî da hatiye bi kar hanîn.
Wêneyeke xalê me Salvador Dalî
Mesele meriv dikare bi bivirekê daran bibirre, keviran biśkîne u źi wan formên cihê bihafirîne. Meriv dikare źi / bi van tiśtên teśegirtî dîzaran / dîwaran ava bike, malan ava bike, dolab, mase, teśî, embar, tasik, tîr, kevćî, derî, nêrdîvan u bi hezaran tiśtan ćêbike.
Źixwa pêśketina me ya ku em pê pozê xwa bilind dikin źî di vê ćêkirinê da ye.
Lê gava em tiśtina ćêdikin, her tiśt di halê xwa da namîne, îcarê ew tiśt me bi xwa ra diguherînin u źi me tiśtekî din ćêdikin, me dikin berhema xwa ya nuh, me dikin tiśtê xwa yê ćêkirî.
Em b’ xwa ew ćend piśtrast in ku ti tiśtekî din di ser pêtiya xwa ra nabînin, em xwa źi keviran źî zexmtir dihessibînin. Lê heger di kevirtiyê da hêźaniyek hee’buya, herhal me yê kevir bixwara.
Źixwa heźariya me źî di vê baweriya me ya belengaz da ye.
Hun dîsan źî frekwensên ayetên biyoloźîk yên di nav turika xwa da neguherînin.
Źiyan elastîze ye, gava di vê elastîzetiyê da erizeyek derdikeve, źiyan dibe wekî kevirê destpêkê.

Îvan Petrovîć Pavlov’ê rus bi kutiyên (kućikên / segên) xwa śopeke drêź li paś navê xwa hiśt u ću.
Pavlov dixwast kutiyê xwa di bin śertên ćêkirî da manîpule bike.
Ya rast xalê me dixwast bizane ka meriv dikare heywanan manîpule bike yan na.
Kućikê xwa li ciyekî maqul cî dike. Her cara ku xwarina kućik tînin, źi berî hanînê l’ zengilê dixin. Bi wî hawî qasî demekê didome. Źi piśtî ku kućik hînî vê rewśê dibe, yanî hînî lêdana zengilê u pêra źî hatinê xwarinê dibe, hanîna xwarinê didin sekînin. Di dema xwarinê da tenê l’ zengilê didin, lê xwarinê  nayînin. Kućik li benda xwarinê dimîne. Di vê kêliyê da, tevî ku źi piśtî zengilê xwarin nayê dayîn źî di devê kućik da śoxut (gilêz, kefśîl, lîc, xazî, kepur) ćêdibe.
Herê, hate peyt kirin ku di nav śertên ćêkirî da meriv dikare zindiyan bi têra xwa manîpule bike.
Xalê me Pavlov di sala 1904an da Diyariya Nobel’ê di fîziyoloźî u tibbê da werdigire.

Li Emêrîka’yê, li ba zangeha Berkeley’yê, źibo ku meseleya manîpulesiyona merivan / zindiyan baśtir were fam kirin, lêkolîneke din tê l’ dar xistin.
Du koman ava dikin. Em bibêźin koma A u koma B’yê.
Paśê du tekstên cuda didin van her du koman.
Di nav teksta koma A’yê da miźar li ser pilingan e.
Di nav teksta koma B’yê da miźar li ser kusiyan e.
Źi piśtî ku ew źin u mêrên di nav wan her du koman da tekstên xwa di odeyên cuda da dixwînin, źi her du koman tê xwastin ku bila bi kerema xwa heta asonsorê bićin u dakevin qata źêrîn.
Lê haya kesên ku di nav van her du koman da cî girtine źi mebesta lêkolînê tun e.
Li korîdorê kamera hatine bi cî kirin źibo ku meśa her du koman li korîdorê were tomar kirin.
Di dawiya analîzkirina vîdyoyan da tê dîtin ku koma ku teksta li ser pilingan xwandî bu (koma A) źi koma ku teksta li ser kusiyan xwandî bu (koma B) pirr bi leztir buye berbi asansorê.

Cara din dubare du tekstên cuda didin koma A u koma B’yê.
Vê carê teksteke bi miźara li ser kaltiyê / pîrtiyê didin koma A’yê.
Teksteke bi miźara li ser ciwantiyê źî didin koma B’yê.
Źi piśtî ku beśdarvan tekstên xwa dixwînin u bi dawî dikin dubare źi her du koman dixwazin ku bila heta asonsora li korîdorê bimeśin u dakevin źêr.
Dîsan meśa her du koman ya li korîdorê bi vîdyoyan tê tomar kirin.
Lê vê carê koma B’yê ya ku teksta li ser ciwantiyê xwandiye źi koma A’yê ya ku teksta li ser kaltiyê xwandiye pirr bi leztir buye.

Em werin ser meseleya xwa ya destpêkê, źiber ku her tiśt bi destpêkekê dest pêdike.
Meriv ne tenê di nav śertên ćêkirî da – mêźiyî – tê guhartin, lê ligorî naveroka teksta ku xwandiye źî – mêźiyî – tê guhartin.

Kurdan dewê xwa kirin dewê tirkan, ćaya xwa kirin ćaya tirkan ...
Źixwa me dest u dev źi zmanê xwa śuśt.
Ćortana pîroz
Wê roźê riya min heta markêteke kurdan drêź bu. Źi piśtî ku ez di ber refan ra derbaz bum, hatim li ber sarinca pendur / penîr u mastan sekiniyam.
Ćavê min l’ ćortana bi hezaran salan ya bav u kalan ket. Li vî welatê xerîbiyê kêfa min bi heebuna  ćortana bavan hat. Lê kêfa min di gewriya min da asê maa. Îcarê van teresên bê hućik u bê gurćik ćortana me źî kirî bun ćortana tirkan!
Hêdî em ê bi ćortana mala bavo źî nekarin pêbihessin ku em kurd bun u ev ćortan źî ćortana mala bavo bu.

Me got kutiyê xalê me Pavlov, koma B’yê ya bi kusiyan u koma A’yê ya bi kaltiyê …